In dit groepswerk zoeken we samen naar enkele preventieve maatregelen tegen pesten en naar enkele curatieve maatregelen.

Brainstorm

Voor we begonnen met maatregelen te zoeken deden we eerst een kleine brainstorm naar woorden die wij associëren met pesten.

Onze groep kwam tot deze termen:

• Mentaal en fysiek
• Uitsluiten
• Bang
• Niet opgemerkt door buitenwereld
• Expres
• Depressief, zelfmoord
• Kwetsend
• Grove opmerkingen
• Niet grappig (niet meer plagen)
• Herhaaldelijk
• Groepsdruk

Daarna kwamen wij tot deze definitie:

Het herhaaldelijk geven van kwetsende opmerkingen of fysiek geweld, dat niet meer onder plagen valt, met als doel de andere te kwetsen.

Rollen

In een pestsituatie kunnen we verschillende rollen onderscheiden, namelijk:

• Omstaanders:
  • ouders
  • leerkrachten
  • meelopers
  • buitenstaanders
  • helpers
• Gepeste
• Pester

Groepsproces

Pesten is een groepsproces, doordat mensen de pester steunen kan het pesten doorgaan. Als de mensen de pester niet steunen. We kunnen dus twee soorten groepsproces onderscheiden:

• Aanmoedigen van pesten door steun pester. Hierdoor wordt de pester leider en verwerft hij een STATUS. De leerlingen die pester aanmoedigen willen ook meer aanzien.
• Ontmoedigen van pesten door steun slachtoffer. Hierdoor verliest de pester aanzien. Dit komt helaas niet veel voor.

Preventief

Een eerste idee om pesten te voorkomen is de move tegen pesten. Dit is eigenlijk een idee die komt vanuit ketnet en dus gericht is op kinderen in de lagere school, maar dit kan zeker ook gebruikt worden in een middelbare school mits enige aanpassingen.

Een tweede idee was een anti-pestweek waar we dan sprekers zouden laten komen die vertellen over tijden dat zijzelf gepest werden of tijden dat iemand zelf heeft gepest. We zouden tijdens die anti-pestweek dan ook sancties tegen pesten laten samenstellen door leerlingen zelf. Je laat die week dus het best vallen in het begin van het jaar.

Tijdens het klasuur kan je zeker ook tijd maken voor pesten. Hier kan je filmpjes tonen, verhalen laten lezen door pesters en gepesten geschreven, enz. Daarna kunnen leerlingen hun gedachten daarover delen en in discussie treden met de andere leerlingen.

Als leerkracht zelf moet je aandacht hebben voor de groepsdynamiek en kan je deze gebruiken in het elimineren van pesten. Door zelf groepjes te maken kan je leerlingen die minder gemakkelijk vrienden maken samen plaatsen met mensen die met iedereen overeen komen. Zo voelen de leerlingen die niet zo gemakkelijk vrienden maken zich niet ongemakkelijk en gaan ze misschien wel een nieuwe vriend maken.

Als laatste kan je een filmnamiddag organiseren rond de film spijt. Het is een Nederlandse film die gebasseerd is op het boek van Carry Slee. In het boek wordt een jongen gepest door enkele jongeren uit David zijn klas. David komt op voor Jochem en wordt bevriend met hem. Beide jongens zijn verliefd op een meisje en nadat Jochem haar ziet kussen met iemand anders verdwijnt hij. David gaat op onderzoek en ontdekt dat Jochem zelfmoord heeft gepleegd. Na dit heeft iedereen spijt van wat er gebeurt is.

Curatief

De no-blame tactiek heeft als uitgangspunt dat pesten het probleem is van de gehele groep. Er is niet één iemand die de schuld krijgt, maar de hele groep werkt samen om een probleem op te lossen. De gehele no-blametechniek en hoe je het toepast vindt je in het document hier: de-no-blame-aanpak-www-diversiteitinactie-be . Als leerkracht is het dan je job om nadien te controleren of leerlingen zich aan hun eigen regels houden. Indien ze dit niet doen is het jouw job om ze er op te wijzen dat ze die regels zelf hebben opgesteld en dat ze zich daarom eraan moeten houden.

Als leerkrachtenteam kan je ook een Anti-pestweek organiseren waar je vakoverschrijdend werkt rond pesten. Je kan hier bijvoorbeeld werken met casussen en een klasgesprek voeren, daarnaast kan je ze ook creatief laten werken rond pesten door bijvoorbeeld slogans te maken om het pesten tegen te gaan.

Daarnaast moet je ook met de ouders in overleg gaan. Hier moet je wel rekening houden dat ouders soms niet willen geloven dat hun zoon/dochter een pester is en dit gaan ontkennen. Het is dus jouw job om genoeg bewijs te hebben en de ouders te overtuigen dat het anders zal moeten.