Jongeren in jouw klas kunnen te maken hebben met een moeilijke thuissituatie. Een van die situaties kan een gezin in kansarmoede zijn. Hier moet je op 5 vlakken rekening houden om de ondersteuningsnoden, hieronder staan ze allemaal uitgewerkt.

Focus op het gevoel van de leerling

In het begin van het jaar kan je een signaallijst invullen (klasse_pvdk_signaallijst), dit is natuurlijk niet bindend en wijst er niet rechtstreeks op dat leerlingen in kansarmoede leven. Bekijk naast die signalen ook nog eens het gedrag in klas, bespreek eens samen met collega’s,… Let wel op dat je de leerlingen niet anders gaat behandelen of dat collega’s de leerling anders gaan behandelen.

In je lessen zelf moet je alert zijn voor signalen (klein of groot), deze kunnen een extra indicatie zijn. Daarnaast mag je niet te snel oordelen over deze leerling of zijn thuissituatie. De leerling is en blijft een leerling. Zorg ook voor genoeg bekrachtiging in je les (Bekrachtiging in de klas) en gebruik je leerlingen hun talenten en mogelijkheden zoveel mogelijk.

Zorg ook voor een warm klasklimaat, leerlingen zullen dan sneller hun problemen bespreekbaar maken. Zorg daarnaast ook dat de leerlingen een vertrouwenspersoon hebben. Dit kan jou zijn als leerkracht, maar daarnaast kan je ook een buddysysteem starten. Door het warme klasklimaat voelen de leerlingen ook dat er mensen zijn voor hen en dat zij mogen zijn wie ze zijn.

Overleg ook met het schoolteam over je vermoeden van kansarmoede. Ben je zeker kan je multidisciplinair overleggen. Dit betekent samenwerken met je collega’s, zorgleraar, CLB en leerlingenbegeleiding.

Focus op het begrip kansarmoede

Bespreek het begrip kansarmoede tijdens je lessen. Zo komen leerlingen in contact met het begrip en verliezen ze hun vooroordelen. Het is dus aan jou om de leerlingen zoveel mogelijk vooroordelen weg te nemen over kansarmoede, dit kan door videomateriaal of een discussie of andere werkvormen.

Laat leerlingen ook eens contact maken met verschillende maatschappelijke contexten. Ga eens op bezoek bij verschillende samenlevingen, bespreek hoe verschillende samenlevingen werken. Daarnaast kan je ook werken binnen een school, in een school zitten er als verschillende contexten. Er zijn leerlingen met andere thuisculturen, andere normen en waarden,…

Leerlingen waarvan je weet dat zijn in een situatie van kansarmoede leven, kan je in contact laten komen met de organisatie Recht-Op. Dit is een organisatie waar jongeren die het niet breed hebben thuis kunnen samenkomen. Daar kunnen ze elkaar ondersteunen, vriendschap en warmte geven.

Focus op studie

Zorg voor multidisciplinair overleg binnen school. Overleg samen met je collega’s, zorgleraar, CLB en de leerlingen begeleiding hoe je de jongere het beste kan ondersteunen op vlak van studie. Zorg voor eventueel gratis studie voor en na schooltijd waar de leerlingen naartoe kunnen.

Zorg tijdens de studie voor momenten waarop de leerling huiswerkbegeleiding kan krijgen. Dit kan bijvoorbeeld via leercoachen, hier kunnen stagairs in de studie komen en bijles geven waar nodig. Dit gebeurt voornamelijk in de woensdagnamiddagstudie waar de leerlingen veel tijd hebben, zo kan de leercoach genoeg tijd uitrekken voor elke leerling.

Focus op het financiële

School kan een handje toesteken naar de leerlingen toe door bijvoorbeeld te zorgen dat leerlingen de restjes van kooklessen kunnen ophalen. In TSO/BSO scholen kunnen leerlingen naar de kapper voor maar 5 euro. Daarnaast kan je de schooldouches ook openstellen voor en na school zodat leerlingen nog een douche kunnen nemen.

Laat de leerlingen ook  inspraak hebben op de schooluitstappen en organiseer eventueel inzamelacties zodat de uitstap voor alle leerlingen minder duur wordt. Laat elke klas bijvoorbeeld zijn eigen inzamelactie op poten zetten (verkoop van pannenkoeken, tentoonstelling organiseren, kerstmarkt organiseren, …). Zo wordt de klassfeer versterkt en worden de uitstapjes minder financieel zwaar voor de ouders.

Daarnaast kan je ook een ruilbeurs of pop-up tweedehands beurs organiseren waar leerlingen boeken en ander materiaal kunnen aankopen van andere leerlingen. Laat de ouders ook in schijven betalen in de plaats van in een keer, dit zorgt voor een mindere druk op de ouders.

Focus op ouders

Zorg dat de ouders zich welkom voelen en durven praten, zorg voor een warm schoolklimaat waar de ouders zich goed in voelen. Het is als school ook nodig dat de ouders vertrouwen hebben in de school en in de werking van de school, daarom is het warme schoolklimaat van groot belang.

In communicatie is het nodig om eenvoudig te communiceren, gebruik geen moeilijke termen. Sommige ouders zullen die termen niet begrijpen en voelen dat de school niet op hun niveau zit.