Leerlingen belonen voor goed gedrag is iets wat we als leerkrachten meer en meer zouden moeten gebruiken tijdens onze lessen. Want wat zegt meer van je hebt iets goed gedaan dan bijvoorbeeld een spelletje op het einde van de les. Bij bekrachtiging kan je 4 verschillende soorten onderscheiden, namelijk non-verbaal; voorrechten geven; beloningen en een stimulans. Voor elk van deze soorten heb ik hieronder uitgewerkt hoe deze in de klas kunnen worden gebruikt.

Als eerste hebben we non-verbaal bekrachtigen, dit is de manier van bekrachtigen die we het meest kunnen toepassen in de klas. Als een leerling iets goed gedaan heeft kan je hem een compliment geven of bij een goede taak kan je een stempel aankopen die ‘well done’ zegt. Zo krijgt de leerling direct een boost en zal hij zich trots voelen op het behaalde resultaat.

Als tweede manier hebben we de voorrechten. Bij goed gedrag mag, op het einde van de les, een leerling een grappig filmpje opleggen die de rest van de klas dan samen kunnen kijken. Hier kan je gebruik maken van YouTube en filmpjes van bijvoorbeeld FailArmy opleggen. Zo eindigt de klas met een humoristische noot en hebben de leerlingen zich even kunnen ontspannen.

Ten derde hebben we de beloningen. Dit kan zijn dat na enkele goede lessen de leerkracht een zelfgebakken beloning (bv. brownies) meebrengt voor de gehele klas. Dit kan bijvoorbeeld eens elk trimester zijn als de leerlingen zich goed gedragen hebben.

Als laatste hebben we dan de stimulans. Daar kan je als leerkracht een soort puntensysteem opstellen en na zoveel punten kan de leerling zijn punten inwisselen voor bijvoorbeeld een voorrangspas in de refter. De leerling mag dan voorsteken voor de andere leerlingen en moet niet in de rij wachten. Een andere beloning kan bijvoorbeeld zijn dat de leerling met 2 gekozen vrienden binnen mag blijven tijdens de pauze, enz. Je kan zo ver gaan als je zelf wilt.

Jongeren kunnen het soms heel moeilijk hebben om over hun gevoelens te praten. Tijdens de les kan je via enkele werkvormen de leerlingen wel aan het praten krijgen. Enkele manieren hiervoor zijn hieronder opgelijst.

Een van de manieren die ik heb uitgewerkt is een gedachtenboom. In het begin van het jaar wordt uitgelegd dat er in de klas een “boom” (gemaakt uit karton) wordt geplaatst waaraan de leerlingen papiertjes kunnen hangen. Willen ze hun problemen of gedachten bespreken hangen ze de briefjes open en kan dit besproken worden in de les, willen de leerlingen hun problemen of gedachten niet bespreken dan hangen ze hun papiertjes gewoon dicht eraan. Het opschrijven van hun problemen kan leerlingen al helpen. Om dit idee volledig te laten slagen moet er wel volledig vertrouwen zijn in de klas dat de leerlingen niet stiekem elkaars briefje gaan lezen.

Een andere manier kan zijn een challenge day organiseren. Dit is dus dezelfde werkwijze zoals in over de streep waar er een hele dag wordt besteed aan het leren kennen van elkaar. De leerlingen leren elkaar op een heel andere manier kennen en worden aangezet tot het delen van hun gevoelens en waar zij mee zitten. Hier is het belangrijk dat je het niet in te onbekende groepen doet, dus niet een heel jaar samen maar bijvoorbeeld de richting Humane Wetenschappen. Zo kennen de leerlingen elkaar toch een beetje.

Kunst kan ook een goede uitingsvorm zijn voor emoties. Door te tekenen of te knutselen kan je emoties uiten, als leerlingen dus moeite hebben met praten of zelfs te schrijven over hun gevoelens kan even tekenen of iets maken uit klei hun ook helpen met die gevoelens te uiten. Voor hen is dit niet expliciet zeggen wat er op hun lever ligt maar ze kunnen het toch van zich af zetten.

Een volgende manier is muziek. Leerlingen of de leerkracht kunnen via een mp3-speler of GSM hun muziek opleggen en als ze dit willen kunnen ze vertellen waarom ze dit liedje kiezen en wat hun gevoelens hierbij zijn of aan wie ze denken bij het horen van dit liedje. De andere leerlingen kunnen tijdens het horen van het liedje ook hun gevoelens bij het horen van dit liedje opschrijven, zo denkt iedereen even na over zijn gevoelens op dat moment.

Als laatste maken leerlingen een soort Instagram-account waar ze hun emoties verwoorden aan de hand van foto’s en eventueel quotes die erbij worden geplaatst. Dit Instagram-account is dan een representatie van hun gevoelens, zo kunnen ze zich ook weer uiten zonder echt expliciet te weten van wie het account is of waarover het gaat. Leerlingen kunnen dit dan indienen bij de leerkracht (eventueel anoniem) via dropitto.me bijvoorbeeld.

Door te leren over het puberbrein heb ik een ander zicht gekregen op mijn manier van lesgeven. Zo is het gemakkelijker voor jongeren om instructies te begrijpen als je deze zo simpel mogelijk maakt, dit is iets waar ik zeker nog aan moet en zal werken.

Aangezien jongeren een heel creatief brein hebben kan je dit brein ook meer  aanspreken tijdens de lessen en erna. Bij grote taken kan je dan bijvoorbeeld de optie geven dat de leerlingen zelf op een creatieve manier hun taak kunnen verwerken. Zo kan een leerling die bijvoorbeeld goed is met de computer een PowerPoint of website maken en een andere leerlingen kan een scrapbook maken,…

Om probleemgedrag bij jongeren in te tomen stel je best enkele regels op aan het begin van het jaar en geef je ook bij deze regels een korte maar duidelijke uitleg waarom de regels er zijn en waarom een bepaalde regel niet kan. Maak dit wel zo kort en duidelijk mogelijk en draaf niet eindeloos door over één regel. Daarnaast moet je kunnen begrip tonen voor bepaalde gedragingen die leerlingen stellen door hun veranderende hormonen, maar dit betekent nog niet dat je alles wat de leerlingen gaan doen moet tolereren. De regels zijn daarom vastgelegd en dit betekent dat iedereen er zich aan moet houden.

Wat is een kernkwadrant?

Een kernkwadrant is een manier om na te gaan of jouw kwaliteit ook een valkuil kan zijn in tijden van stress. Hierin worden kwaliteiten, valkuilen, uitdagingen en allergieën met elkaar in verband gebracht.

Mijn kernkwadrant

Reflectie

Ik ben iemand die erg meegaand ben, ik probeer zoveel mogelijk goed te doen voor iedereen. Mijn valkuil is onzichtbaar worden en dit is wel iets wat ik doe als ik erg veel stress ervaar, dan ga ik meestal naar mijn kamer om even tot rust te komen. Ik probeer dus onzichtbaar te worden en zelf met mijn stress om te gaan.

Een probleem dat ik kan ervaren met leerlingen is als zij heel erg eigenwijs zijn en alles willen doen op hun eigen manier. Ik merk zelf in het dagelijks leven dat mensen die alles op hun eigen manier willen doen in bijvoorbeeld een groepswerk mij ergeren. Ik ben zelf iemand die zichzelf makkelijk aanpast en kan er dan niet mee om als andere personen dit dan niet willen doen. Een ander probleem kan zijn dat als ik gestresseerd ben ik meestal onzichtbaar wil worden, als leerkracht kan je niet onzichtbaar worden als je les moet geven. Dus ik weet niet hoe ik dan in klascontext zal reageren. Het onzichtbaar worden zal nooit lukken dus dan zal ik waarschijnlijk veranderen van manier om om te gaan met stress.

Ik heb ook soms de neiging om zo meegaand te zijn dat ik mezelf wat vergeet. Soms wil ik zoveel doen voor andere mensen dat ik mezelf opzij zet en eerst andere mensen wil helpen. Dit is iets wat ik moet afleren, ik probeer nu om zoveel mogelijk mezelf op nummer 1 te zetten. Zo kan ik ook tijd besteden aan mezelf zonder me er schuldig over te voelen.

Eigen ervaringen

Het kwaliteitenspel is een spel die gespeeld wordt in kleine groepjes. Je schrijft eerst vijf kwaliteiten op voor jezelf, daarna schrijf je voor elk ander lid van de groep 3 kwaliteiten op die zij bezitten. Omdat het soms moeilijk is een opsomming te geven van kwaliteiten kunnen de kaartjes met kwaliteiten een aanzet geven om er toch enkele te vinden (overzicht-kwaliteiten). Nadat iedereen alles heeft opgeschreven wordt eerst gezegd wat anderen over jou denken en daarna zeg jij wat jij heb opgeschreven.

Toen ik het spel speelde met enkele vrienden had ik volgende kwaliteiten voor mezelf genoteerd:

• Behulpzaam
• Flexibel
• Betrouwbaar
• Zorgzaam
• Enthousiast

Toen ik aan de beurt was en de anderen dingen zeiden die zij als mijn kwaliteiten zagen was ik wel verrast. Het waren totaal andere kwaliteiten dan dat ik in gedachten had. Zo waren er veel die zeiden dat ik een heel relaxed persoon ben die veel rust uitstraal. Ikzelf zie dit totaal omgekeerd, ik ben iemand die enorm veel stress ervaart en daar moeilijk mee omga. Ik straal dit blijkbaar niet uit naar de anderen, wat ikzelf dan weer positief vind.

Het kwaliteitenspel in de klas

Het kwaliteitenspel is een goede manier om leerlingen te leren zoeken naar hun kwaliteiten en ook eens van anderen te horen wat hun kwaliteiten zijn. Jongeren weten vaak niet wat hun kwaliteiten zijn en kunnen die kwaliteiten dan ook niet inzetten. Hoe kan je dit spel nu inzetten in je lessen?

Voor mijn twee vakken (Engels-Biologie) heb ik enkele momenten gezocht waar je dit zeker kan gebruiken. In Engels is het zeker een must om te gebruiken als je de les geeft over qualities and character traits, dit sluit heel mooi aan op het kwaliteitenspel en zo leren ze hun kwaliteiten kennen en oefenen ze al eens de woordenschat. In biologie kan je dit zeker eens doen als je spreekt over de puberteit. Tijdens de veranderingen in de puberteit kan er zeker eens gekeken worden naar de kwaliteiten en talenten die de leerlingen bezitten, dit zijn allebei zaken die vaak tot uiting komen in de puberteit.